بطور کلی لاستیک یکی از اجزا ی مهم خودرو است و نقش مهمی در راحتی و ایمنی سرنشینان و راننده دارد .به همین دلیل باید درهنگام انتخاب لاستیک به نکات مهم و ویژگی های آن دقت کرد و با آگاهی نسبت به انتخابی هوشمندانه وخرید اقدام نمود.اگر شما نیز به دنبال حس تازه ای از رانندگی ایمن و راحت هستید می توانید با خواندن این مقاله به نکات مهمی دست یابید ویک انتخاب عالی و متناسب باشرایط خودرو و بودجه ی خود داشته باشید.
در بازار رقابتی امروز سازندگان خودرو و تولید کنندگان تایر ، به دنبال تست و کسب تجربه ی بیشتر و بهتر و معرفی محصولات جدید خود به مشتریانی هستند که به دنبال بهترین عملکرد و آپشن هستند .
لاستیک ران فلت چیست؟
اگرشما هم مالک یک دستگاه خودرو اسپرت باشید نام این نوع لاستیک را شنیده اید .این لاستیک که چندسالی است وارد بازار شده است ومورد استقبال قرار گرفته است . دلیل این محبوبیت و استقبال چه بوده است ؟ پنجرشدن لاستیک یکی از دشوارترین اتفاق هاست بخصوص که اگر در زمان و مکان نامناسب رخ دهد در نتیجه راننده مجبور است یا با امداد جاده ای تماس بگیرد که این امر مستلزم اتلاف وقت و هزینه ی بالاست و راه حل دوم این است که شما اهل فن باشید و خودتان دست به کار شده و این کار را انجام دهید که دراین شرایط نیاز به داشتن تجهیزات و استفاده صحیح از ابزار رادارید همچنین بایستی مکان مناسب جهت توقف و تعویض لاستیک را پیداکنید که کثیف شدن دست و لباس نتیجه ی این کار است و ازطرفی گرمای شدید یا سرما و بارندگی از موانع جدی در تعویض لاستیک به شمار می رود و راننده را خسته و کلافه می کند و در برخی مواقع نیز ناچار هستید روی کمک از سوی دیگر رانندگان عبوری حساب باز کنید که صد البته به دلیل اینکه رانندگان دیگر در جاده با سرعت بالای در حال عبور هستند چه بسا اصلا کسی متوجه مشکل خودروی شما نشود و ازطرف دیگرتعویض لاستیک پنچر زمان بر است و اگر راننده ای آن را تجربه نکرده باشد به سادگی نمی تواند این عملیات را انجام دهد ، پس راهکار چیست؟ راه سومی که به شما پیشنهاد می شود استفاده از لاستیک ران فلت است که در مورد چرایی آن توضیح خواهیم داد.
عملکرد لاستیک ران فلت چگونه است؟
لاستیک ران فلت RUNFLAT یا لاستیک پنجررو، ویا پانچر فلت به لاستیک هایی گفته می شود که قابلیت حرکت درحین پنچر شدن را دارد .لاستیک های ران فلت حاصل چند دهه تجربه و تحقیق دانشمندان در کارخانه های بزرگ لاستیک سازی هستند .از آنجا که نامناسب بودن سطوح جاده و مشکلات ناشی از پنچری که در بالا ذکر شد و همچنین خطر ترکیدن لاستیک در حین رانندگی که در بیشتر موارد منجر به مرگ و یا نقص عضو رانندگان می شود ، کارخانه های لاستیک سازی به کمک تکنولوژی ، دریافتند که راه پیشگیری از حوادث مخاطره آمیز ساخت نوع بهتری از لاستیک است که به سادگی دچار ترکیدن و پنچری نشود .این هدف در ابتدا بسیار آرمان گرایانه به نظر می رسید و تلاش و تحقیق مضاعف را می طلبید که سرانجام تلاش های گسترده ومصمم بودن سازندگان برای حل این معضل به بار نشست . برای اولین بار در سال 1972 همکاری دو شرکت لاستیک سازی یعنی ( دانلوپ و ناسا ) موفق شدند تا برای یک مریخ نورد لاستیک مورد نظر را بسازند که البته وزن بسیار بالای آن عیب بزرگی محسوب می شد و به هیچ وجه قابل چشم پوشی نبود .در سال 1977 شرکت خودرو سازی BMW دست به کار شد و با تجارب بالا و به صورت کاملا حرفه ای با تشکیل تیمی از متخصصان ، موفق به ساخت نوع جدیدی از لاستیک شد که ازآن برای تجهیز اتومبیل های مسابقه استفاده کرد و این انقلاب تحول چشمگیری در تولید نسل جدیدی از لاستیک را به ارمغان آورد و موجب شد لاستیک های جدید بصورت گسترده تر به بازار عرضه شوند.درتکمیل این تاریخچه اگر بخواهیم دقیق تر به این موضوع اشاره کنیم اولین جرقه در دهه ی پنجاه میلادی و درسال 1958 زده شد . شرکت آمریکایی GOODYEAR به تیم کرایسلر پیشنهاد نوعی از تایر ران فلت را ارائه کرد که از یک آستر داخلی با متریال ویژه برخوردار بود که می توانست وزن خودرو را تحمل کند.در دهه ی هفتاد میلادی و در سال 1972 کمپانی DUNLOP در کشور انگلستان موفق شد تا تایرهای DENOVO را بر پایه ی تایرهای امروزی (فلت ران) تولید نماید.برای نشان دادن توانایی و قدرت این لاستیک ها ،یک دستگاه خودرو فیات را از مقر کمپانی دانلوپ به شهر تورین ایتالیا (با تایرهای بدون باد) فرستاد و همچنین یک دستگاه خودرو شورلت کوروت نیز موفق شد مسافت طولانی بوستون تا لس آنجلس را طی کند و این درحالی بود که لاستیک های عقب خودرو خالی از باد شده بودند. این داستان ادامه داشت تا امروز که کمپانی ژاپنی BRIDGESTONE وهمچنین PIRELLI ایتالیا جدیدترین خودروهای کمپانی BMW را با لاستیک های ران فلت مجهز وراهی بازار نماید لاستیک هایی ایمن مناسب وبدون نیاز به زاپاس .
طراحی لاستیک ران فلت چگونه است؟
تایرهای ران فلت ، دارای طوقه تایر هستند که حتی در زمان پنچری به فلنج رینگ متصل می ماند بنابراین راننده با خطر جداشدن لاستیک یا آسیب دیدن خود چرخ مواجه نخواهد شد چرا که لاستیک ران فلت این توانایی را دارد که شکل اولیه ی خود را حفظ کرده و درصورت پنچر شدن نیز به مسیر خود ادامه دهد . البته تایرهای فلت ران درصورت کم باد شدن چرخ ها رانندگی ایمنی را برای راننده فراهم می کند و راننده باخیال راحت می تواند بدون هر مشکلی ، برای تعویض یا تعمیر چرخ خود را به گاراژ یا یک تعمیرگاه مکانیکی معتبر برساند . این نوع تایر به دلیل اینکه دارای دیواره های جانبی تقویت شده هستند و طراحی خاص آن ها مانع جداشدن تایر از رینگ می شود که این ویژگی ممتاز عاملی است که راننده در شرایط اضطراری نیازی به حمل تایر زاپاس و یا دردسر تعویض لاستیک در همان زمان حادثه را نداشته باشد چرا که تقویت دیواره های جانبی به تایرها اجازه می دهد که حتی اگر لاستیک سوراخ باشد بتواند عملکرد خوبی داشته باشد درواقع این دیواره ی ضخیم توانایی پوشاندن و کاور هرنوع آسیبی در داخل تایر را دارد. وقتی که تایر پنچر می شود فشار تایر به شدت کاهش می یابد اما تایر ران فلت توانایی حمل بار و آسیب های غیر قابل تعمیر را دارد و به سهولت این شرایط را تحمل می کند.
انواع تایرهای ران فلت :
دو نوع تایر ران فلت در بازار موجود است
نوع اول: Self-Supporting
Self-Supporting Run- Flat Tires(SSR) یا (تایر با تکیه گاه داخلی) که این تایر با دیواره ساخته شده از لاستیک سخت و بادوام است و در زمان افت فشار ناگهانی تایر به پایین ترین حد نیز ، این نوع لاستیک توانایی تحمل کل وزن خودرو را دارد و این نوع لاستیک با یک سیستم نظارت بر فشار باد تایر ارائه می گردد که در خودروهای جدید یک آپشن استاندارد محسوب می گرددکه قادر است وضعیت تایر را برای راننده به روز رسانی نماید.
نوع دوم : Auxiliary Supported
در این فناوری تایر از لاستیک سخت و بادوام استفاده نمی شود.Support Ring System حلقه ای داخلی است که به حفظ ساختار لاستیک کمک می کند به عبارتی دیگر و با مجموعه خاصی از رینگ ها که داخل آن با هدف حمایت از وزن کل خودرو با یک حلقه ی فولادی پرشده است تولید می گردد که در صورت پنچری از فرورفتن آن جلوگیری می کند.پس این تکنولوژی به راننده کمک می کند تا درصورت کم باد شدن و یا پنچری وکاهش ناگهانی فشار باد تایر ، خودرو قادر باشد مسافتی حدود 160کیلومتر با سرعت 80 کیلومتر بر ساعت به حرکت خود ادامه بدهد که این مسافت در صورت کمتر بودن سرعت تا 200 کیلومتر هم قابل افزایش است و بخاطر داشته باشید این اعداد ارائه شده مختص کمپانی PIRELLI است و بنابراین بسته به نوع تایر و برندآن متغیر است.
مزایا و کاربرد لاستیک ران فلت:
تا اینجای مقاله می توانیم به این نتیجه برسیم که برترین وممتازترین مزیت این مدل تایر ،امکان رانندگی در شرایط بحرانی است که می تواند ازبروز حوادث ناگوار و تصادفات شدید که منجر به مرگ و میر می شود (ناشی از پنچری و یاترکیدن ناگهانی لاستیک در جاده)جلوگیری نماید.دوم ، طی نمودن مسافت طولانی پس از پنچرشدن و جلوگیری از اتلاف زمان و هزینه های گزاف حمل خودرو آسیب دیده و کنترل و مدیریت رانندگی در طول رخ دادن این حادثه است به جرات باید گفت :که این آپشن یک امتیاز عالی برای این نوع لاستیک محسوب می شود.جدای ازاینکه اگر راننده ای ولو مسلط به امور فنی باشد مجبور به تعویض لاستیک در کنار جاده ، در شب، در هوای نامساعد و جاهای متروکه گردد بسیار خطرناک بوده و ریسک بالایی دارد. مورد بعد دوام این لاستیک است که می تواند درجه ی حرارت بالاترازحالت طبیعی در فصول گرم سال را تحمل نماید چراکه ران فلت لایه های مختلفی دارد ودردمای بالا مقاومت زبادی دارد و می توان گفت مناسب مناطق گرمسیر است .درخصوص ایمنی هم باید تاکید کرد که شعاع فوق العاده قوی تایرهای ران فلت و دیوارهای تقویت شده، از تضعیف آن در هنگام پنچرشدن ممانعت می کند به همین دلیل لاستیک پنچررو ، توانایی حرکت در فشار کم و یا بدون فشار هوا را دارد. نکته ی بعدی در خصوص ایمنی که حائز اهمیت است اینکه تصور کنید راننده با سرعت بالا در بزرگراه درحال حرکت باشد این ترکیدن لاستیک در خوشبینانه ترین حالت ممکن اگر منجر به واژگونی وسیله ی نقلیه نشود قطعا راننده و سرنشینان را دچار شوک واضطراب می کند مخصوصا اگر سرنشین کودکان و یا افراد سالمند و یا بیمارباشند .عدم نیاز به تعویض لاستیک و عدم نیاز به حمل تایر زاپاس و حذف لوازمی که فضای زیادی اشغال می کنند از جمله : جک وآچارمخصوص و ابزار تعویض ، از دیگر مزیت های این لاستیک است چرا که در وزن خودرو .صرفه جویی نموده و در کاهش مصرف سوخت نیز تاثیر گذار می باشد.و همینطور صرفه جویی دروقت و زمان از دیگر موضوعات مهمی است که میتوان به آنها اشاره نمود. تصور کنید راننده ای باید سر وقت به فرودگاه برسد تا پرواز خود را از دست ندهد و یا در یک جلسه ی مهم کاری شرکت نماید و در حالیکه با کلافه شدن و از دست دادن وقت و هدر رفتن انرژی در خدمت کار پنچرگیری است در این حین .ممکن است یک فرصت عالی کاری را از دست بدهد یا از پرواز جا بماند .
معایب لاستیک پنچررو (ران فلت) :
دراین مقاله، مزایای قابل قبول این نوع لاستیک را بررسی کردیم ودلیل محبوبیت ، عملکرد، تاریخچه و مزایای آن را نیز ذکر کردیم اما نکته ای که نباید از آن غافل بود معایب این نوع لاستیک است. بنظر می رسد اصلی ترین وشایع ترین نقطه ضعف این نوع تایر این است که لاستیک پنچررو نازک تر وسفت تراز لاستیک معمولی است و ضربه های کمتری را جذب می کند که این مورد باعث کاهش کیفیت سواری خودرو خواهد شد و دیگر آنکه قیمت نسبتا بالای این لاستیک است که معمولا 30الی40درصد قیمت بیشتری نسبت به لاستیک معمولی دارد که این موضوع باعث می شود رانندگان زیادی فکر کنند که خرید این لاستیک فاقد توجیه اقتصادی است ودر شرایط کنونی به صرفه نمی باشد.عدم امکان تعمیر لاستیک ران فلت یکی از معایب بزرگ دیگر آن بشمار می رود چرا که سوراخ شدن لاستیک بر اثر برخورد با اشیا ی تیز موجود درسطح جاده امری طبیعی و اجتناب ناپذیر است ودرصورت چنین رخدادی مالک خودرو با افزایش هزینه مواجه خواهد شد ونیاز به تعویض کامل لاستیک دارد. لازم است دراینجا ذکرشود ازآنجا که فلت ران حاوی پوشش اضافی و ازجنس موادپلیمری است که در داخل تایر مطابق با الگوی آج تایر آب بندی و طراحی میشود درصورت ایجاد سوراخ های کوچک ، تایر مهروموم می شود و مشکلی ایجاد نمی شود موردی که دربالا ذکرشد مربوط به مشکلات جدی تر و در سطح وسیع تر است .ودرواقع پوشش داخلی تایر مانع اتلاف و تخلیه هوای درون تایر می شود و درز ایجاد شده با موادچسبنده داخلی ترمیم می شود و مانع خروج ناگهانی باد تایر و تخلیه ی سریع باد می گردد.امادرنهایت عمرران فلت کمتر از تایرهای معمولی است. شرایط جوی نامناسب ازجمله باران و برف و کولاک نیز نمره ی منفی به آن می دهدو از معایب این لاستیک است چرا که تایر ران فلت چسبندگی زیادی با سطح جاده ندارد و مناسب استفاده در اینگونه شرایط نیست و درنهایت این لاستیک برای خودروها لوکس و اسپرت کارایی دارند ومناسب تراست.
لاستیک تیوبلس Tubels چیست؟
لاستیک تیوبلس همانطور که از نامش پیداست به لاستیک های بدون تیوب شهرت دارند که با ورود جسم تیز و برنده ، هوا ازآن خارج نمی شود و خود جسم خارجی به عنوان درپوشی برای جلوگیری ازخروج هوای داخل تایرعمل می کنند. درسطح داخلی لاستیک تیوبلس ، لایه ای از جنس یوتیل وجود داد که مانع از نشت هوای داخل تایر به خارج می گردد. همین نداشتن تیوب باعث می شود که سریعتر لاستیک تعمیر گردد ودرصورت نشت هوا مانند لاستیک های تیوب دار ، زمان بیشتری برای خروج باد از تایر وجود دارد .کاهش وزن خودرو ، تعادل بیشتر در هنگام رانندگی درپیچ های تند، ضریب ایمنی بالا ، کمتر بودن احتمال ورود اشیا ریز به داخل تایر ،کاهش صدمات وارده به جلوبندی از مشخصات و ویژگی های بارز لاستیک تیوبلس است. لاستیک تیوبلس دارای ساختار ساده ای نیست و از اجزا مختلفی مانند: آج ها- لایه زیرین آج ها – تسمه محافظ – شانه تایر- دیواره جانبی – آستر داخلی – نگه دارنده بید- بید- پرکننده بید – زهوار-روکش کناری و حلقه های سیمی تشکیل شده است.برای استفاده از این نوع لاستیک بایستی از رینگ های یک تکه ای استفاده کرد که مناسب این نوع لاستیک هستند.اهمیت استفاده از رینگ های مخصوص در این است که لبه های لاستیک و رینگ باید با یکدیگر فیکس شوند تا توانایی حفظ هوای پرفشار داخل لاستیک را داشته باشد همچنین هنگام استقاده از لاستیک تیوبلس باید از نوعی والف مخصوص برای رینگ خودرو استفاده نمایید تا هوای داخل تایر از کناره های لاستیک نشت نکند.همچنین در لاستیک تیوبلس نیازی به باز کردن لاستیک از روی رینگ برای پنچرگیری نیست و درواقع بدون بازکردن رینگ ، می توان پنچرگیری را انجام داد. باتوجه به وجود مشترکات زیاد این لاستیک با ران فلت شاید بپرسید تفاوت آنها درچیست؟ تایر ران فلت یک سلاح اضافی برای مقابله با موقعیت های دشوار همانند ترکیدن لاستیک دارند و همان لایه ی اضافی ، درهنگام پنچری از تایر پشتیبانی لازم را به عمل می آورد و خودرو میتواند مسافتی را پس ازپنچر شدن بپیماید بدون نیاز به تعویض چرخ و از چسبیدن کامل به زمین جلوگیری می کند .دقت داشته باشید اگر لاستیک تیوبلس به درستی نصب شده باشد ، سرعت خروج هوا ازآن درحدود 0.25 اتمسفر در روزخواهد بود و چنانچه خروج هوا بیشتر ازاین مقدار باشد بایستی اطمینان حاصل نمایید که درپوش سوزن باد محکم بسته شده باشدو بعد به دنبال علت پنچری لاستیک بگردید.با این اوصاف و خدمات مناسبی که تیوبلس دارد چه خودروهایی باید ازنوع ران فلت استفاده نمایند؟
همانگونه که در این مقاله توضیح داده شد ران فلت مختص ماشین های لوکس و اسپرت است و هزینه ی بالاتری برای خرید ران فلت لازم است تایر ران فلت نوعی تایر تیوبلس است که با پیشرفت تکنولوژی رونمایی و پا به عرصه ی تولید گذاشته است تا راننده راحتی بیشتری تجربه کند و دردسرهای تعویض چرخ را به هنگام پنچرشدن نداشته باشد . نکته حایز اهمیت این است که زین پس رانندگان ، در هنگام خرید لاستیک ، حتما بایستی به تیوبلس بودن لاستیک توجه کنند و از خرید لاستیک معمولی خودداری نمایند. ایمن برانید سالم بمانید
