Rim یا رینگ چیست و مزایا و معایب رینگ چیست ؟
در مورد رینگ خودرو که یکی از اجزای وسیله ی نقلیه است بحث های زیادی مطرح است . اینکه رینگ چیست ؟ چه انواعی دارد و چگونه باید از رینگ خودرو محافظت کرد ؟ مزایا و معایب رینگ چیست؟ در این سری از مقالات خودرویی در مورد این موضوع بحث و رینگ و انواع آن را بررسی می نماییم با ما همراه باشید.
رینگ چیست؟
رینگ به معنای حلقه ، قطعه آهنی یا آلیاژی مخصوص دوچرخه ، موتور سیکلت ، سه چرخه و بطور کلی وسایل نقلیه اطلاق می گردد که برروی تایر سوار می شود . رینگ هر چقدر پهن باشد از نمونه ی مشابه در صنعت خودرو سازی باریک تر است به همین دلیل آن را رینگ می نامند . در مقابل ، نسخه مشابه در خودرو را ریم می نامند و در واقع تفاوت رینگ و ریم در عرض این قطعه است که درنوع کاربری و عملکرد مشترک هستند در ایران هردو قطعه را رینگ می نامند.
بصورت کلی ،درتعریف رینگ باید گفت: به لبه ی بیرونی چرخ خودرو رینگ می گویند . رینگ یکی ازقطعات مجزا از چرخ و تایر است که وظیفه ی آن نگه داشتن لاستیک است و شکلی گرد و دایره ای به چرخ خودرو می دهد و صدالبته که نقش به سزایی در زیبایی خودرو دارد و از لحاظ بصری افراد دیگر را ترغیب می کند تا به خودروی شما که حالت اسپرت تری دارد نگاه کند و رینگ می تواند خودرویتان را از سایرخودروها متمایز نشان دهد علاوه براین جلوه بخشی ، رینگ در نحوه ی حرکت خودرو در جاده تاثیر دارد به همین دلیل رینگ خودرو باید دارای مقاومت و استحکام باشد و علاوه بر وزن و بار خودر و سرنشینان توان و تحمل نیروهای جانبی و گرمای ناشی از اصطحکاک و تنش های ناشی از ترمز را نیز داشته باشد . جنس رینگ از فلز هایی مانند آلومینیوم و یا فولاد وانواع دیگر ساخته شده است اندازه ها و اشکال مختلفی دارد که این اندازه بایستی با نوع لاستیک مورد استفاده تطابق داشته باشد
حال بهتر است به ساختار رینگ بپردازیم . رینگ خودرو جزیی از چرخ است و شامل اجزا متعددی است از جمله: لبه ی رینگ ، پره های رینگ، برآمدگی مهار، دهانه ی وسط رینگ ، آفست ، قطر دایره ای پیچ ها ، دریچه ی والو ، درپوش وسط رینگ و الگوی پیچ که به ترتیب در مورد هریک از این اجزا و مفاهیم آن توضیح خواهیم داد.
Lip یا لبه ی رینگ:
به بیرونی ترین بخش رینگ خودرو در کناره ها ، لبه ی رینگ یا Lip می گویند . لبه به نوع طراحی رینگ بستگی دارد مثلا در رینگ های اسپرت ، لبه پهن تر از مرکز رینگ است و معمولا آن را با نام رینگ لبه دار می شناسند . رینگ با لبه ی پهن همیشه روی محور عقب و رینگ با لبه ی نازک برروی محور جلو نصب می گردد.اگر چرخ خودرو داخل چاله بیفتدلبه های رینگ آسیب خواهد دید معمولا اگر آسیب جزیی باشد قابلیت تعمیررادارد.
Spokes ( پره های رینگ) :
پره های رینگ یا همان Spokes با حساسیت و دقت فراوان طراحی می شود و لبه های رینگ را به صفحه ی وسط متصل می کنند . پره های رینگ به دلیل زیبایی و جذابیت بصری ، نمای جانبی خودرو را افزایش می دهد.وشرکت ها برای جذب مشتریان مدل های متنوعی را طراحی و تولید می کنند.
Safety Hump (برآمدگی مهار) :
به برجستگی های موجود در قسمت داخلی و پشت لبه های رینگ، برآمدگی های مهار یا Safety Hump می گویند که با مهار کردن و تیوبلس شدن ( چسباندن لاستیک به لبه های رینگ) ، از خروج هوای لاستیک جلوگیری می کند.
Center Bore (دهانه ی وسط رینگ) :
به سوراخ و منفذ مرکزی رینگ خودرو Center Bore یا دهانه ی وسط رینگ می گویند که هم اندازه با قطر برآمدگی وسط دیسک چرخ است و بر حسب میلیمتر محاسبه می گردد . لازم به یادآوری است که وزن خودرو به طور کامل برروی دهانه ی وسط رینگ و لبه ی وسط دیسک اعمال می شود. بر خلاف تصور افراد غیر متخصص پیچ ها تنها وظیفه دارند که رینگ را برروی دیسک نگه دارند پس بسیار مهم است که اندازه ی دهانه ی وسط رینگ با اندازه ی برآمدگی لبه ی دیسک تطابق داشته باشد اگر از رینگی استفاده نمائید که دهانه ی وسط آن منطبق با لبه ی دیسک باشد مشکلی ایجاد نخواهد شد اما اگر قطر دهانه رینگ بزرگتر از لبه ی دیسک باشد ، برای تطبیق دهانه ی رینگ با لبه ی دیسک بایستی از قطعه ای با عنوان اسپبگوت Spigot ) ) استفاده نمائید .
Offset (آفست) :
به فاصله ی بین وسط رینگ تا محل قرارگیری رینگ بر روی دیسک چرخ آفست ( Offset ) می گویند . آفست می تواند صفر(Zero) ، مثبت(positive) یا منفی (Negative) باشد .
اگر محل پیچ شدن چرخ ها دقیقا وسط رینگ باشد ، آفست صفر یا (Zero) است .
در بیشتر خودروهایی که دیفرانسیل جلو هستند و در این صورت پهنای چرخ و خط فرضی وسط رینگ به سمت داخل گلگیر متمایل است که در این صورت به آن آفست مثبت Positive)) می گویند . مزیت این نوع رینگ ، ممانعت از برخورد لاستیک با لبه ی گلگیر وجلوگیری از فشار آمدن به بلبرینگ و پیچ های چرخ است .
آفست منفی یا (Negative) در برخی از رینگ های اسپرت دیده می شود که در این حالت پهنای چرخ وخط فرضی وسط رینگ به سمت خارج گلگیر مایل باشد که باید گفت : مزیت این نوع رینگ ، پهن تر شدن خودرو و پایداری بیشتر آن است و به دلیل حالت تورفتگی ، ظاهری زیباتر دارند اما نکته ی منفی و عیب این نوع رینگ ، فشار آوردن بر بلبرینگ چرخ و همچنین فشار زیاد بر پیچ های چرخ و احتمال برخورد انتهای لاستیک به داخل گلگیر در هنگام پیچاندن فرمان و برخورد قسمت خارجی لاستیک با لبه ی گلگیر است . بخاطر داشته باشید این معایب برای خودروهایی که به صورت استاندارد ، رینگ های Negative Offset داشته باشند ، وجود ندارد و فقط زمانی که جایگزین رینگ Positive Offset شوند ایجاد می گردد.
Pitch Circle Diameter ( PCD)یا (قطر دایره ای پیچ) :
رینگ خودرو با کمک پیچ ها به سوراخ هایی که روی دیسک چرخ وجود دارد ، بسته ومحکم می شود . به قطر دایره فرضی که پیچ ها از آن عبور می کنند Pitch Circle Diameter(PCD) یا قطر دایره ای پیچ میگویند و واحد اندازه گیری آن ، میلیمتر است.
بنابراین PCD (پی سی دی) 5 ضربدر 120یعنی چرخ دارای پنج پیچ با قطر دایره ای به اندازه ی 120 میلیمتر است که پیچ ها را به هم متصل کرده است در مثالی دیگر که می توان به آن اشاره کرد اگر بگویند پی سی دی 4 ضربدر 114.3 به این معناست که چرخ دارای 4 پیچ است که قطر دایره ای آن به اندازه ی 114.3میلیمتر می باشد خودروها دارای (پی سی دی) های مختلفی هستند که اغلب خودروهای تولید یک کمپانی (پی سی دی) یکسان دارد و به این معنا است که چرخ ها بین این خودروها ، قابلیت تعویض را دارند .
Valve Stem (دریچه والو رینگ) :
دریچه ی واقع بر روی لبه ی بیرونی رینگ که فشار تایر را کنترل می کند را Valve Stem یا دریچه والو رینگ می نامند . والوها در گذشته بصورت یک قطعه ی پلاستیکی طراحی می گردیدند اما با پیشرفت علم و تکنولوژی و ارتقا سیستم طراحی خودروها، این قطعه نیز دستخوش تغییرات زیادی قرار گرفت در اکثر خودروهای امروزی ، والو به سیستم پایش و اعلام میزان فشار باد یا همان TPMS مجهز گردیده است که در صورت تشخیص کاهش فشار هوای داخل لاستیک ، با پخش آلارم (هشدار در داخل کابین خودرو) راننده متوجه کم شدن باد لاستیک خودرو می شود.
Center Cap ( درپوش وسط رینگ) :
Center Cap معمولا یک قطعه ی پلاستیکی است که روی دهانه وسط رینگ را می پوشاند . همچنین نشانگر لوگوی رینگ فابریک شرکتی یا هر رینگ اسپرت دیگر است و سایزهای مختلفی دارد البته رینگ هایی که برای یک برند خودروسازی مشترک است سایز درپوش آنان به یک اندازه است . این درپوش به راحتی داخل دهانه وسط رینگ می رود، ولی برای جداسازی آن باید رینگ را از خودرو جدا کرد و از داخل با وارد کردن فشار به درپوش آن را از رینگ جدانمود.
Bolt pattern (الگوی پیچ) :
رینگ ماشین، روی دیسک چرخ می نشیند . درحقیقت رینگ باکمک پیچ ها به سوراخ هایی که روی دیسک چرخ وجود دارد ، بسته می شود . Bolt pattern (الگوی پیچ) در رینگ ها وابسته به PCD ومتغیر است . ولی الگوهای 4،5 و 6،8پیچ بیشتر رایج است .
جنس رینگ :
گفتیم که رینگ خودرو وزن زیاد خودرو را تحمل می کند پس بسیار اهمیت دارد که رینگ از چه متریالی ساخته شده باشد که هم بادوام باشد و هم محکم . به نحوی که هنگام عبور خودرو از مسیرهای دشوار و ناهموار سالم بماند . اکثر رینگ های امروزی از مواد زیر ساخته می شود.: (رینگ فولادی -رینگ آلومینیومی – رینگ فیبر کربنی – رینگ تیتانیومی – رینگ اسپرت) که در مورد هرکدام توضیح خواهیم داد و معایب و مزایای آنها را نیز بررسی خواهیم کرد.
رینگ فولادی:
این نوع رینگ همانگونه که از اسمش پیداست از جنس آهن یا فولاد ضدزنگ ساخته شده است و ارزان ترین نوع رینگ است .این نوع رینگ مناسب شرایط سخت جاده است و چون عمدتا از فولاد کربنی ساخته می شود در شرایط مختلف جاده وآب و هوای مختلف عملکرد مناسب و شرایط پایداری دارد از مزایای این رینگ می توان به این موارد اشاره کرد: (استحکام و دوام بالا – هزینه ی تولید و نگهداری کمتر – قابلیت تعمیر آسان تر ) و اما عیب این نوع رینگ وزن بالا و جذابیت کمتر ظاهری است .معمولا این نوع رینگ در خودروهای سواری به عنوان یک انتخاب اقتصادی تر مطلوب بوده ومورد استفاده است همچنین در خودروهای سنگین و تجاری مانند اتوبوس وکامیون که نیاز به تحمل بارهای بیشتری دارند مورد استفاده قرار می گیرد همچنین در خودروهای نظامی و آفرود به دلیل مقاومت بالا دربرابر شرایط سخت جاده و آب و هوایی کاربرد دارند.برای نگهداری این نوع رینگ تمیز کردن منظم برای جلوگیری از تجمع گردوغبارونمک وهمچنین محافظت دربرابر زنگ زدگی بااستفاده از پوشش های ضدزنگ وبررسی دوره ای سطح رینگ و تعویض به موقع در صورت مشاهده ی ترک یا خوردگی شدید لازم و ضروری است.
رینگ آلومینیومی:
این نوع رینگ از آلومینیوم ساخته شده است و از رینگ فولادی سبک تر است و به دلیل زیبایی در خودروهای لوکس و مسابقه ای قابل استفاده است . ازآنجایی که رینگ ها به طور مستقیم در شتاب گیری ، ترمزگیری و مصرف سوخت خودرو تاثیر به سزا و چشمگیری دارند رینگ های سبک تر ، عملکرد خودرو را بهبود می بخشند .وزن و طراحی رینگ ها برروی جذب ضربات وراحتی سرنشینان تاثیرگذار است ازطرفی رینگ های سبکتر مصرف سوخت را کاهش می دهند .دررینگ آلومینیومی از آلیاژهای سبک و مقاوم استفاده می شود با داشتن دوآیتم مهم یعنی ظاهری زیبا و وزن سبک وطراحی متنوع در نزد افرادی که خودروهای لوکس و اسپرت دارند محبوبیت بیشتری دارد. مزیت رینگ آلومینیومی عبارتست از: بهبودعملکرد خودرو و کاهش مصرف سوخت – ظاهرمدرن و زیبا و تاثیرگذار از لحاظ بصری – انتقال بهتر حرارت وکاهش دمای ترمز واما عیب این نوع رینگ هزینه تولید بالاترو قاعدتا گرانتربودن آن است و همچنین احتمال آسیب پذیری بیشتر در برابر ضربات شدیدتر.
برای نگهداری ومحافظت ازرینگ های آلومینیومی، شست و شوی مرتب با استفاده از مواد شوینده مخصوص جهت جلوگیری از زنگ زدن لازم است همچنین محافظت در برابر خراش با اجتناب از تماس با اجسام تیز و استفاده از پوشش های محافظ و همچنین پولیش دوره ای برای حفظ درخشندگی و جلوگیری از کدر شدن سطح رینگ لازم و ضروری است .
رینگ فیبر کربنی:
اگرچه فناوری رینگ های فیبرکربنی جدید نیست این نوع رینگ در سال 1984 توسط شرکت هوندا در ساخت چرخ موتورهای گرندپری خود از این فناوری استفاده کرد . همه گیری وبهره مندی از این چرخ ها که درحال حاضر تاثیر زیادی در صنعت خودروسازی دارد راه و مسیر طولانی را طی کرد . بهره گیری گسترده از این نوع رینگ به لطف شرکت استرالیایی (کربن روولوشن) امکان پذیر شد که این شرکت شروع به ساخت این نوع رینگ نمود و بعدها با شرکت فورد قراردادی را منعقد نمود تا بتواند چرخ های موستانگ شلبی GTR را درسال 2016 تامین نماید . کربن روولوشن هم اکنون همکاری جدی با برندهایی همچون ( فراریFerrari – شورولتChevrolet – لندرورLand Rover- فوردFord) را دارد . و برای شرکت هایی همانند : (پورشه Porsche و کونیگزگKoenigsegg ) نیز بصورت محدود محصولاتی را تولید می کند .(وزن کم – استحکام بالا) دوآیتم پرطرفدارو از اصلی ترین فاکتورها برای تولید محسوب می شود .
محبوبیت رینگ های فیبر کربنی به سبب قدرت فوق العاده و وزن بسیار پایین ، روزبه روز بیشتر می شود.کاهش مصرف سوخت و حفظ محیط زیست ، افزایش استحکام و ایمنی خودرو، انعطاف پذیری در طراحی و بهبودآیرودینامیک ودوام وپایداری از مزیت های این نوع رینگ است که در بهبود هندلینگ واجربه رانندگی و کاهش صدای جاده و شتاب سریعتر بهره می گیرد این نوع رینگ نیز برای خودروهای اسپرت کارایی دارند و البته قیمت های بالاتری نیز دارند. عیب این نوع رینگ دشواری تعمیر و فرآیند بازیافت پیچیده است .
رینگ تیتانیومی:
این رینگ ها به اندازه رینگ های فولادی استقامت دارند اما وزن آنها نصف رینگ فولادی است و در مقابل خوردگی و زنگ زدن مقاومت شگفت انگیزی دارند. در برخی خودروها با پرفورمنس بالا ، از رینگ تیتانیومی استفاده می شود وازآنجا که قیمت این رینگ بسیار بالاست در خودروهای اسپرت گرانقیمت و هایپرکارها مورد استفاده قرار می گیرد این رینگ ها قیمتی بالاتر از هزاردلار برای هرحلقه دارند که چندین برابر قیمت رینگ تیتانیومی است و این اختلاف قیمت باعث می شود تا مصرف کنندگان و تولیدگنندگان خاص و طیف کمتری از متقاضیان به سمت استفاده از این نوع رینگ بروند.
رینگ اسپرت:
رینگ اسپرت یکی از انواع رینگ خودرو است که از مواد مختلفی ساخته می شود که رایج ترین نوع آن رینگ آلومینیومی است که زیباتر از رینگ فولادی بوده و نیاز به قالپاق ندارد و درخشانتر است . رینگ های اسپرت قیمت بیشتری از رینگ های فابریک خودرو دارد که باعث افزایش بهای تولید خودرو و همچنین ایجاد هزینه برای خریدار خواهد شد. رینگ های اسپرت به خاطر داشتن تایرهای پهن تر، می تواند فشار بیشتری به سیستم فرمان خودرو و سیستم تعلیق وارد کند به خاطر داشته باشید رینگ و تایراگر وزن بیشتری از رینگ وتایر استاندارد خودرو داشته باشد ، می تواند باعث افزایش مصرف سوخت شود و در حالت مقابل آن ، یک رینگ سبک می تواند در شتاب و مصرف سوخت اثر مثبتی داشته باشد. رینگ اسپرت نقش مهمی در ترمزگیری و کاهش طول خط ترمز دارد.
دلایل خرابی وآسیب دیدن رینگ:
برخی از رینگ ها مدت زمان مطلوبی و بدون هرگونه آسیب کلی وعمر بلندتری دارند .جدای از نوع متریال رینگ و نحوه ی مراقبت و نگهداری از آن ، شرایط جاده ، رفتار رانندگی برروی عمر مفید رینگ و قطعات آن تاثیر دارد علائم خرابی رینگ برآمدگی لاستیک، ساییده شدن لاستیک ، ایجاد ترک برروی لاستیک ، لرزش خودرو و لرزش فرمان در حین رانندگی است . اما چه عواملی باعث خرابی وآسیب به رینگ می شود.درابتدا بعنوان نخستین عامل آسیب و خرابی رینگ ، عدم توجه راننده به انواع دست اندازها وچاله هاست .رانندگان هنگام عبور از کوچه ها و خیابان ها ومسیرهای خارج شهر باید مراقب این موارد باشند. دومین عامل برخورد با لبه پیاده رو است که مشکلاتی را برای رینگ ایجاد می نماید بعنوان مثال رانندگان هنگام پارک خودرو درپیاده رو مراقب رعایت حد فاصل باشند تا از خراش های سطحی و عمیق به رینگ خودرو جلوگیری شود مورد بعدی رانندگی با لاستیک پنچر یاکم باد است اگر باد لاستیک در حد استاندارد نباشد باعث خمیدگی وآسیب به رینگ می شود.همچنین استفاده از شوینده های نامناسب و مداوم با مواد نامرغوب در طولانی مدت باعث آسیب دیدن رینگ می شود و شاید به جرات بتوان گفت یکی از مواردی که رانندگان بایستی حتما به آن توجه نمایند رانندگی درروزهای برفی است چرا که معمولا برای اینکه یخ بر سطح کوچه و خیابان سریعترآب شده و باعث لغرندگی و خسارت نشود اقدام به نمک پاشی می نمایند همین نمک کافی است تا باعث خوردگی رینگ ها ی ماشین شده و دوام و طول عمر مفید آن را کاهش دهد.
