خودروهای ایرانی مناسب آفرود

آفرود یا بیراهه‌ نوردی تفریحی بسیار مهیج و لذت‌بخش است که طرفداران بسیاری درگوشه و کنار جهان دارد.
میزبان این ورزش و تفریح مفرح طبیعت است ، با رعایت نکاتی ساده می توان قدردان این میزبان سخاوتمند بود.
قبل از هرچیز برای آشنایی و شروع این ورزش لازم است نکات مهمی را درنظر داشت .
در ابتدا باید شناخت جامعی از طبیعت و مکان مناسب برای انجام این ورزش داشته باشیم . رانندگی می تواند درسطوح گل آلود وجنگل – عبوراز رودخانه – رانندگی در صخره وسطوح سنگلاخی- رانندگی در برف و زمین یخ زده و حتی رانندگی در کویر و عبور از تپه ها و یا ساحل باشد.که از این به بعد و به ترتیب درخصوص این موارد و شرایط رانندگی بحث و بررسی خواهیم نمود.
نکته دوم که بسیار حائز اهمیت است آموزش وتبحر کافی وکسب تجربه دراین زمینه است چرا که فقط داشتن گواهینامه رانندگی و یا حتی داشتن خودرو به تنهایی کفایت نمی کند و آموزش نزد مربی مجرب ،کاربلد و آزموده بسیارمهم است .
همچنین شناخت انواع خودرو – شناخت لوازم جانبی- نکات فنی ، از دیگر مواردی است که بایستی نسبت به آن شناخت وآگاهی کافی داشت.
پس این مقاله درباره ی مقدمات آفرود است که تقدیم شما دوست داران و مخاطبین گرامی می گردد..
در ابتدا بپردازیم به این مهم که خودروی مناسب آفرود بایستی چه ویژگی هایی داشته باشد؟
بطورکلی خودروهای مناسب آفرود باید دو ویژگی اساسی داشته باشند:
به عنوان اولین شاخص خودروی شما باید مجهز به سیستم چهارچرخ باشد.
چهار چرخ متحرک مناسب آفرودهای (4WD) یا (4×4) توجه داشته باشید که بیشتر خودروهای امروزی مجهز به سیستم‌ چهار، آفرودهای جدی، ماجراجویانه و یا حتی سبک هم نیستند. در واقع کمپانی‌های خودروسازی برای بهبود فرمان‌پذیری و پایداری خودروهای جدید جاده‌ها از این سیستم استفاده می‌کنند.
ویژگی دوم این خودروها داشتن شاسی مستقل است. به عبارتی ساده تر: بدنه ی این نوع خودرو به صورت جداگانه ساخته شده و بر روی شاسی نصب می‌شود.
شاسی مستقل مزایایی مختلفی برای آفرود دارد. ازجمله : این شاسی امکان مستقل کار کردن هر کدام از چرخ‌ها و اضافه کردن تجهیزات بیشتر بر روی خودرو را دارد. همچنین وظیفه محافظت از اتاق خودرو در برابر موانع مختلف و ناهمواری‌های متعدد در طول زمان نیز از ویژگی‌های شاسی مستقل است.
علاوه بر این‌ها سیستم تعلیق خودرو‌های دارای این دو ویژگی برای استفاده در شرایط آفرود طراحی و تنظیم شده است. به بیان ساده‌تر می‌توان گفت خودروهای کراس‌اووری( به انگلیسیCrossover Utility Vehicle ) یا به طور مخفف (CUV)که نوعی از خودرو از نظر شاسی سازی است که درواقع ترکیبی از خودروهای شاسی بلند و خودروهای هاچ بکhatchback است و دارای شاسی یکپارچه‌ (unibody) یا مونوکوک (Monocoque) هستند مناسب آفرود نیستند و تنها به چهار چرخ متحرک بودن آن‌ها نمی‌توان بسنده کرد.
منظور از شاسی یکپارچه این است که ، اسکلت خودرو به بدنه منتقل می شوند . این نوع طراحی در خودروهای سواری مدرن بسیار رایج است . اما نمی‌توان کتمان کرد که کراس‌اوورهای( Crossover) باکیفیتی نیز در ایران وجود دارند که تا حدودی می‌توان در آفرودهای سبک روی آن‌ها حساب کرد.
قبل از توضیحات دیگر ، لازم است اینجا دو اصطلاح( یونی بادی Unibody و مونوکوک M0nocoque ) را بررسی کنیم به این دلیل که در دنیای مهندسی خودرو ، علاقه مندان و کاتالوگ های تبلیغاتی و بعضا برخی از مهندسین این دو اصطلاح را به جای یکدیگر استفاده می کنند این درحالی است که این دو تفاوت های بنیادینی با یکدیگر دارند و تفاوت آن ها شبیه این است که شما یک ساندویچ پنیر گریل شده را با (کیسدیا) Quesadilla (یک خوراک مکزیکی ، نوعی (تاکو)که همراه با پنیر وگوشت و لوبیا است ) اشتباه بگیرید که شاید ظاهر آنها شباهت هایی دارد اما دارای ماهیتی کاملا متفاوت هستند .
مونوکوک Monocoque) ) :
واژه ی مونوکوک از دو کلمه ی فرانسوی Mono به معنی تک و کلمه ی Coque (پوسته ) گرفته شده است . در ساختار مونوکوک واقعی پوسته بیرونی همان ساختار باربر Load – bearing)) است . برای درک بهتر ، یک قوطی نوشابه یا یک تخم مرغ را در نظر بگیرید . اگر بدنه قوطی نوشابه را دفرمه (Deformed) کنید (تورفتگی ایجاد کنید) کل ساختار آن بکپارچگی خود را از دست می دهد چراکه همین پوسته نازک ، وظیفه تحمل فشار و حفظ شکل کلی را برعهده دارد . در دنیای خودرو ، این فناوری را در وان های فیبر کربنی خودروهای فرمول وان یا سوپرکارهای سطح بالایی مثل مک لارن 720 اس (Mclaren 720S) می بینیم ، در اینجا ،کل بدنه یکپارچه است . خود بدنه ، شاسی خودرو محسوب می شود.
یونی بادی Unibody:
اصطلاح یونی بادی که مخفف Unitized Body)) است ، همان چیزی است که زیر پوسته خودروهای رایج امروزی مانند هوندا سیویک Honda Civicیا فورد فوکوسFord Focus می بینید . یونی بادی در واقع بهترین های هر دو دنیا را ترکیب کرده است .
در ساختار یونی بادی ، مجموعه ای از پنل های فولادی پرس شده ، بخش های جعبه ای و دیواره های جدا کننده (Bulkheads) به هم جوش داده می شوند تا یک ساختار صلب یعنی محکم و قوی همچنین یکپارچه ایجاد کنند . اگر چه پنل های بدنه تا حدودی به استحکام کمک می کنند ، اما در یونی بادی ، بخش های تقویت کننده داخلی و تیرهای جعبه ای هستند که بارهای اصلی را تحمل می کنند . بنابراین ، یونی بادی یک واحد یکپارچه است ، اما برخلاف مونوکوک یک پوسته واحد نیست .
نکته فنی: نباید یونی بادی را با اسکلت فضایی (Space Frame) اشتباه گرفت . اسکلت فضایی شبیه به قفس پرندگان است ، یک شبکه لوله ای که تمامی بارهای مکانیکی را تحمل می کند.اگر پنل های بدنه یک خودروی با شاسی اسکلت فضایی مانند کاترهام کارز (Caterham cars) را جداکنید، ساختار همچنان پابرجا می ماند ،اما اگر پنل های ساختاری یک یونی بادی را حذف کنید، خودرو دچار فروپاشی می شود.
همانگونه که مطلع هستید کاترهام کارز یک شرکت خودروسازی بریتانیایی است که درزمینه تولید خودروهای اسپرت و خودروهای سوپراسپورت فوق العاده سبک فعالیت می کند این شرکت در سال 1973توسط شرکت لوتوس کارز راه اندازی شد.و از آن سال تنها در یکی از کلاس خودروها محصولاتش را تولید می کند . بیشتر خودروهای اسپرت کاترهام کاملا سبک وزن و باهدف رانندگی هیجان انگیز در جاده و پیست ، براساس مدل کلاسیک لوتوس سون (Lotuse Seven) طراحی می شوند. خب برگردیم سر بحث اصلی که چرا
خودروهای مدرن بهتر رانندگی می کنند علت چیست؟
پاسخ را می توان در انقلاب یونی بادی جستجو کرد .سال ها پیش ، ساختار غالب (بدنه روی شاسی) Body – on- Frame بود . در این روش ، یک شاسی نردبانی فولادی سنگین وجود داشت و یک اتاق فلزی روی آن سوار می شد. ساخت این خودروها آسان و بسیار مقاوم بود ، اما وزن زیاد و هندلینگ ضعیف (شبیه به قایق) از معایب اصلی آنها محسوب می شد. ظهور یونی بادی همه چیز را تغییر داد . مهندسان با جوش دادن بدنه ، کف اتاق و بخش های ساختاری در یک واحد منسجم ، توانستند خودروها را هم زمان سبک تر و صلب تر(Stiffer) کنند .به همین دلیل است که کراس اوورهای یونی بادی مدرن ، هندلینگ به مراتب بهتری نسبت به خودروهای شاسی بلند قدیمی دارند .
مزایای اصلی یونی بادی کدام هستند؟
ایمنی بیشتر: به دلیل یکپارچه بودن ساختار ، مهندسان می توانند نقاط خاصی را برای جذب انرژی هنگام تصادف طراحی کنند (مچاله شدن کنترل شده) و در عین حال ، سلول سرنشین(Passenger Cell) را کاملا ایمن نگه دارند.
بهره وری سوخت و عملکرد: هم پوشانی کمتر قطعات فلزی یعنی وزن کمتر، که مستقیما به کاهش مصرف سوخت و افزایش شتاب منجر می شود.
آیا یونی بادی معایبی دارد ؟ قطعا پاسخ بله می باشد چراکه
یونی بادی ها در برابر کارهای سنگین ، به اندازه ی شاسی های نردبانی قدیمی مقاوم نیستند . همچنین تعمیر ساختار آسیب دیده در یونی بادی بسیار دشوارتر و پر هزینه تر است . در حالی که در یک تراک یا شاسی نردبانی ، به سادگی می توان شاسی را تعویض کرد .
شاید بپرسید چرا مونوکوک فراگیر نیست ؟ به زبان ساده یونی بادی یک مونتاژ پیچیده از قطعات است که مانند یک واحد عمل می کند . اما مونوکوک یک پوسته ساختاری یگانه است . مونوکوک واقعی ( مانند وان فیبرکربنی خودروهای فراری یا لامبورگینی ) به دلیل شکل هندسی اش ، سختی و سبکی فوق العاده ای دارد که هیچ روش تولیدی دیگری به آن نمی رسد.
پس چرا همه از آن استفاده نمی کنند ؟ پاسخ کوتاه ودر یک کلام هزینه است . تولید مونوکوک فیبرکربنی یک فرایند کند و هنرمندانه است که نیاز به لایه گذاری دستی و کوره های عظیم پخت (Autoclave) دارد . شما نمی توانید یک مونوکوک را مانند یک پنل یونی بادی در یک پرس سریع تولید کنند . همچنین درصورت ترک خوردن مونوکوک ، تعمیر آن تقریبا غیرممکن است یا هزینه آن به قدری بالاست که کل خودرو ممکن است از رده خارج محسوب شود.
خودروهای مناسب آفرود در ایران:
خودروهای مناسب آفرود بازار کشور ، در بازه‌‌ های قیمتی مختلفی قابل خریداری هستند که در این بخش تعدادی از آن‌ها را نام می‌بریم.
• پاژن : یک خودروی شاسی بلند بیابانی 0ff- road دو دیفرانسیل است که در ایران توسط شرکت سهامی صنعتی تولید مرتب (شرکت خودروسازی مرتب ) ساخته می شود
• پیکاپ آمیکو آسنا با نام اصلی(Huanghai DD1032K)که توسط شرکت آمیکو در نسخه های تک کابین موسوم به آراز و دو کابین موسوم به آسنا تولید می شود.
• پیکاپ ریچ RICH PICKUP این خودرو درواقع نمونه چینی نیسان پیکاپ محسوب می شود.کلاس خودروهای پیکاپ دو دیفرانسیل با اینکه متنوع نیست ولی از بازار خوبی برخوردار بوده مخصوصا با داشتن قابلیت آفرود، به جذابیت و کارایی آنها افزوده می شود.
• تویوتا هایلوکس Toyota Hilux نسل‌های پنجم تا هشتم این خودرو ژاپنی یک خودروی پیکاپ است که در هشت نسل توسط شرکت تویوتا تولید و به بازار عرضه شده است .
• تویوتا لندکروزرToyota Land Cruiser مدل‌های j100، j80، j70، j60،j402F و j200
• تویوتا fj کروزر: در زمانی که نام هامر (Hummer) به عنوان یکی از قدرتمند ترین خودروهای جهان مطرح می شد تویوتا تصمیم گرفت با احیای مدل کلاسیک FJ طرحی نزدیک به هامر و محصولی متفاوت راهی بازار کند . این خودرو بااینکه از سال 2008 به کشورمان آمد اما مدل های شرکتی آن از سال 2011 تا 2013 و عمدتا در تیپ اکستریم در ایران عرضه شد و دراین مدت به عنوان شاسی بلندی متفاوت با طراحی ظاهری جوان پسند در بازار مطرح بود. از نقاط قوت آن کیفیت ساخت بالا ، توانایی آفرود ، فضای جادار کابین، شتاب و عملکرد است .
• Toyota Pradoتویوتا پرادو در مدل های j150 و مدل 12j
• تویوتا فورچونرToyota Fortuner
• جیپ‌ رانگلر به انگلیسیJeep Wrangler که در ایران با نام جیپ صحرا شناخته می شود .
• جیپ شهباز: جیپ سی جی به انگلیسیJeep CJ یک خودروی موتور جلو با ، توزیع نیروی پیشران و چهار چرخ محرک است که در سال های 1944 تا 1986 و مدل های مختلف از CJ-1 تاCJ-10 تولید شده است دارای مدل های مختلفی می باشد . از این نوع جیپ جهت مصارفی مانند شکار، آفرود و البته اهداف نظامی تولید ومورد استفاده قرار گرفته که این خودرو در ایران با نام جیپ شهباز معرفی شده است .
• Jeep Wagoneer : جیپ واگنیر که در ایران آن را به نام جیپ آهو ومدل وانت آن را با نام جیپ سیمرغ می شناسند اولین اتومبیل شاسی بلند لوکس جهان محسوب می شود .
• سانگ یانگ موسوSsang Yong Musso یک خودرو شاسی بلند و وانت سواری شهری – بیابانی لوکس است . (نام موسو به معنای کرگدن است ) این خودرو توسط کن گرینلی طراحی شده است .
• سانگ یانگ کوراندو نسل دوم:Ssang Yong Korando این خودرو از سال1983 تا2006 تحت نام سانگ یانگ و از 2010 تاکنون تحت نام مکونگ اتو (Mekong Automobile)در کشورهای کره جنوبی، ویتنام ، ایران ، روسیه ، کانادا و لهستان تولید شده است .
• سانگ یانگ اکتیون: این خودرو یکی از متفاوت ترین شاسی بلندهای بازار ایران در دهه ی 90 بود ، خودرویی که با ظاهری غیر متعارف وارد رقابت با رقبایی چون کیا اسپورتیج(Kia Sportage) و هیوندای توسان شد . اگرچه طراحی خاص آن در نگاه اول چالش برانگیز بود اما اکتیون ویژ گی های فنی ارزشمندی داشت که آن را برای گزینه ای جدی برای استفاده شهری و جاده ای تبدیل می کرد. اکتیون بر خلاف بسیاری از کراس اوورهای هم دوره اش ، به شاسی نردبانی مستقل از بدنه مجهز شده که در کنار سیستم دو دیفرانسیل پارت تایم و تعلیق دو جناغی جلو ، توانایی آفرودی چشم گیری دارد این ساختار باعث شده اکتیون در مسیرهای ناهموار عملکردی مطمئن و پایدار داشته باشد.
• Ssang Yong Rexton سانگ یانگ رکستون مدل های Y250، Y290 و (G4) Y400
• شورولت تریل بلیزرChevrolet Trail Blazer : یک خودروی آفرودی که توانسته است با تغییرات تدریجی در طول چند نسل ، موفق شود تا یک خودرو با قدرت کامیون و فضای بار با ایمنی بیشتر باشد سری خودروهای آفرود بلیزر شورلت با قابلیت های عالی خود را به عاشقان خودرو معرفی کرد . شورلت نسل دوم یک حرکت استراتژیک بود تا بلیزر کی 5 بتواند خود را در لیست همیشگی بهترین و ماندگارترین خودروهای تاریخ اضافه کند.
• فوتون تونلند (ایرانخودرو دیزل) Foton Tunland
• نیسان پاترول سری 160، 260 و پاترول سافاری : گفتیم نیسان یکی از شرکت های بزرگ خودروسازی دنیاست که فعالیتش را در سال1933 درشهر یوکوهاما ژاپن آغاز کرد .پاترول یکی از محصولات پرطرفدار و محبوب نیسان است که درنسل های مختلفی تولید شده است در ابتدا پاترول یک خودروی ساده برای بیراهه نوردی بود اما پس از چند سال با حفظ ذات آفرودی خود میزبان خیل عظیمی از امکانات رفاهی و رقیب اصلی تویوتا لندکروزر شد.
• نیسان پیکاپ (Nissan Pickup)
• نیسان رونیز (Nissan Roniz)
• وانت کاپرا (Capra)
در این مقاله به بررسی و نام خودروهای آفرود پرداختیم در قسمت های بعدی لوازم ضروری برای آفرود خواهیم پرداخت.